Uroczystości upamiętniające egzekucję 224 więźniów Pawiaka w Magdalence pod Warszawą

28 maja 2026 r., z udziałem ppor. w rez. Stanisława Wojciecha Wykowskiego – reprezentującego Zarząd Główny Związku Oficerów Rezerwy Rzeczypospolitej Polskiej, odbyły się uroczystości upamiętniające egzekucję 224 więźniów Pawiaka w Magdalence pod Warszawą.

W nocy z 27/28 maja 1942 r. w Lesie Sękocińskim koło Magdalenki Niemcy rozstrzelali 224 więźniów Pawiaka. Wśród nich byli działacze polityczni i społeczni, prawnicy, lekarze, ekonomiści oraz funkcjonariusze polskiej Straży Więziennej na Pawiaku. W Lesie Sękocińskim zginęli także oficerowie Wojska Polskiego: mjr Roman Kukiełło, mjr Czesław Mieczysław Michaliszyn, mjr Andrzej Prymon, mjr Józef Ratajczak, rtm. Stanisław Łada – Walicki, rtm. Józef Wierzbicki, kpt. Józef Wolski oraz kom. PP Szymon Wacław Wykowski.

W rocznicowych obchodach udział wzięli: Stanisław Zalewski – 100 – letni kombatant, były więzień Pawiaka, Kl Auschwitz i Mauthausen – Gusen, Jolanta Sulej-Piskorz – Zastępca Dyrektora Biura Upamiętniania Walki i Męczeństwa Instytutu Pamięci Narodowej, Katarzyna Legawiec – p.o. Dyrektor Muzeum Niepodległości, Joanna Gierczyńska – Kierownik Muzeum Więzienia Pawiak, Sebastian Karwat – Kierownik Muzeum Katyńskiego w Warszawie, Michał Krzysztof Wykowski – Prezes ZG Warszawskiego Stowarzyszenia Rodzina Policyjna 1939 r., płk. w st. spocz. Bogusław Kalwas – Prezes Koła Stowarzyszenia Żandarmerii Wojskowej „Żandarm” w Warszawie, mł. insp. Łukasz Czyżykowski – I zastępca Komendanta Rejonowego Policji Warszawa I oraz płk Robert Trembowelski i mjr. Krzysztof Pawelec reprezentujący Dyrektora Generalnego Służby Więziennej.

Pierwsza część uroczystości odbyła się na dziedzińcu Muzeum Więzienia Pawiak w Warszawie. Podczas uroczystości głos zabrał Stanisław Zalewski, który opowiedział o trudnym czasie okupacji oraz dramatycznych losach więźniów Pawiaka i niemieckich Obozów koncentracyjnych w latach II wojny światowej. W drugiej części uczestnicy uroczystości udali się do Magdalenki, by wziąć udział we Mszy Świętej w intencji ofiar i ich rodzin odprawionej w Parafii Św. Marii Magdaleny. Msze poprzedziła wizyta na Cmentarzu Parafialnym w Łazach, gdzie zapalono znicze na mogiłach pomordowanych.

Następnie uczestnicy uroczystości udali się na miejsce straceń w Magdalence. Uroczystość rozpoczęto od odśpiewania Hymnu RP. Piotr Kulczycki – Dyrektor Gminnego Ośrodka Kultury w Lesznowoli, powitał wszystkich uczestników uroczystości. Dalej głos zabrała Elżbieta Jaszczuk – córka zamordowanego Aleksandra Niedzielaka, która zabrała głos w imieniu rodzin zamordowanych. Oficjalną część wydarzenia zakończyła ceremonia złożenia wieńców, którą poprzedził Apel Pamięci. Uroczystość zakończył występ artystyczny.

Tekst: Stanisław Wojciech Wykowski

Zdjęcia: Alina Nowacka – Brysiak