Delegacja ZOR RP na Litwie. Spotkanie z merem Rejonu Solecznickiego, wizyta w szkole w Szumsku, zwiedzanie miejsc związanych z Marszałkiem Piłsudskim

W dniach 7 – 10 maja 2026 r., delegacja Związku Oficerów Rezerwy Rzeczypospolitej Polskiej udała się na Litwę. Podczas pobytu na Litwie spotkała się z merem Rejonu Solecznickiego, odwiedziła polską Szkołę Podstawową w Szumsku oraz zwiedziła miejsca związane z Marszałkiem Józefem Piłsudskim.

Delegację Związku Oficerów Rezerwy RP stanowili: płk w st. spocz. Alfred Kabata – prezes ZG, ppłk w st. spocz. Krzysztof Tomaszewski – wiceprezes ZG i jednocześnie Prezes Okręgu Śląskiego ZOR RP, ppłk w st. spocz. Henryk Marciniak – członek ZG i jednocześnie Prezes Koła ZOR RP w Nowym Dworze Mazowieckim, ppor. w rez. dr Ryszard Stefaniak – członek ZG i jednocześnie zastępca Prezydenta Miasta Częstochowy, ppor. w rez. Stanisław Wojciech Wykowski – wiceprezes Koła ZOR RP w Warszawie i jednocześnie Wiceprezes Warszawskiego Stowarzyszenia Rodzina Policyjna 1939 roku, plut. w rez. Artur Wojciechowski – zastępca sekretarza ZG i jednocześnie Prezes Koła ZOR RP w Częstochowie, kpr. w rez. Jacek Maduzia – członek Koła ZOR RP w Częstochowie, st. mar. w rez. Dariusz Sil – członek Głównego Sądu Koleżeńskiego i jednocześnie Koła ZOR RP w Częstochowie. W składzie delegacji był również Michał Krzysztof Wykowski – członek honorowy ZOR RP i jednocześnie Prezes Warszawskiego Stowarzyszenia Rodzina Policyjna 1939 roku.

Podczas spotkania z merem Rejonu Solecznickiego – Zdzisławem Palewiczem i kilkorgiem jego współpracowników, które odbyło się w siedzibie Rejonu w Solecznikach, delegacja ZOR RP zapoznana została z prezentacją multimedialną przedstawiającą charakterystykę Rejonu Solecznickiego i jego działalność. Rejon Solecznicki jest położony w południowo – wschodniej części Litwy w powiecie wileńskim. Powierzchnia rejonu wynosi 1491,4 km kw., co stanowi 15,3 proc. terytorium powiatu. Ośrodkiem administracyjnym jest odległe od Wilna o 44 km miasto Soleczniki. Rejon Solecznicki liczący 13 gmin, to region rolniczy. Tereny rolne zajmują 44,7 proc. Powierzchni. Jedne z najcenniejszych krajobrazów rejonu znajdują się w Dziewieniskim Historycznym Parku Regionalnym i Rezerwacie Krajobrazowym Szorkajcie. Rejon solecznicki zamieszkuje 30521 osób, w tym 80 proc. mieszkańców rejonu jest narodowości polskiej. Na terytorium rejonu funkcjonuje 36 placówek oświatowych, będących w gestii samorządu. W rejonie istnieje 14 ośrodków kultury, 13 kościołów katolickich, trzy cerkwie, 28 bibliotek, dwa muzea. W rejonie istnieją dawne i piękne tradycje kulturalne: organizowane są Zapusty, Noce Świętojańskie, Dożynki, święto folkloru „Pieśń znad Solczy”, Dni Gmin itd. Największą imprezą reprezentacyjną w rejonie są Dożynki. Samorząd solecznicki współpracuje z licznymi gminami i środowiskami w Polsce, m.in.: Tarnowem Podgórnym, Połańcem, Łowiczem, Kętrzynem, Wyszkowem, Koszalinem, Zgierzem, Płockiem, Płońskiem, Wolsztynem, Choczem, Sokółką, Łomżą, Kaźmierzem, Żninem, Białymstokiem.

Płk w st. spocz. Alfred Kabata zapoznał gospodarzy z najważniejszymi celami działalności ZOR RP, wyraził uznanie dla mera i samorządu solecznickiego za ich działania w dziele pielęgnowania polskości, w tym polskiej tradycji kultury i edukacji. Spotkanie było okazją do odznaczenia mera Zdzisława Palewicza Srebrnym Medalem Za Zasługi Dla Związku Oficerów Rezerwy RP. Pamiątkowe Medale Strzeleckie „1000-lecia Korony Polskiej” zostały wręczone samorządowcom Rejonu Solecznickiego: Józefowi Rybakowi, Jadwidze Sinkiewicz i Reginie Sokołowicz, w uznaniu za ich wzorową służbę publiczną. Płk w st. spocz. Alfred Kabata wręczył również merowi Zdzisławowi Palewiczowi okolicznościowy ryngraf.

W imieniu Warszawskiego Stowarzyszenia Rodzina Policyjna 1939 roku – Michał Krzysztof Wykowski – Prezes i ppor. w rez. Stanisław Michał Wykowski – Wiceprezes przekazali publikacje dotyczące historii Policji Państwowej II RP i pakiet edukacyjno – historyczny. Delegacja przywiozła polską literaturę, która została przekazana na ręce Olgi Możejko – dyrektor Miejskiej Biblioteki w Solecznikach.

Niezwykle serdecznie delegacja ZOR RP została przyjęta w polskiej Szkole Podstawowej w Szumsku, z którą w 2025 r. zostało podpisane porozumienie o współpracy. Delegacja powitana została przez Inesę Korwiel – dyrektor szkoły. Podczas akademii, uczniowie zaprezentowali patriotyczny program artystyczny, wykonując m.in. pieśni w języku polskim. Przedstawienie, które nawiązywało do 235. rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 Maja, było bardzo wzruszające.

Na zakończenie akademii płk w st. spocz. Alfred Kabata i zastępca Prezydenta Miasta Częstochowy – ppor. w rez. dr Ryszard Stefaniak, odznaczyli troje pedagogów szkoły Pamiątkowym Medalem 1000 – lecia Korony Polskiej. Przekazali również okolicznościowy ryngraf dyrektor Inesie Korwiel oraz słodycze dla uczniów szkoły.

Michał Krzysztof Wykowski – i ppor. w rez. Stanisław Michał Wykowski – przekazali publikacje dotyczące historii Policji Państwowej II RP i pakiet edukacyjno – historyczny.

Członkowie delegacji ZOR RP otrzymali okolicznościowe upominki przygotowane przez uczniów. Jednym z najważniejszych miejsc, związanych z polskością, do którego udali się członkowie delegacji ZOR RP, był cmentarz Rossa, gdzie złożono wiązankę i zapalono znicze na grobie matki Józefa Piłsudskiego – Marii z Billewiczów Piłsudskiej, który jest miejscem pochówku urny z sercem Marszałka Józefa Piłsudskiego.

Podążając szlakiem Marszałka Piłsudskiego delegacja ZOR RP odwiedziła Zułów, miejsce w którym Marszałek się urodził. Delegacja ZOR RP udała się także do miejscowości Powiewiórka (dawniej Sorokpol, z lit. Pavovere) – wsi położonej kilka kilometrów od majątku rodziny Piłsudskich, gdzie w kościele św. Kazimierza Józef Piłsudski został ochrzczony. Drewniany kościół został wybudowany w XVIII w., a następnie przebudowany w połowie XIX w. Jest w nim chrzcielnica oraz kopia dokumentu potwierdzająca udzielenie sakramentu. Nasza delegacja wpisała się do wystawionej księgi pamiątkowej.

Uczestnicy wyjazdu poświęcili także czas na zwiedzenie wspaniałych miejsc zabytkowych w Wilnie, m.in.: Kościoła pw. Piotra i Pawła, Ostrej Bramy, Kaplicy Matki Bożej Ostrobramskiej, Cerkiwi św. Ducha, gdzie są pochowani pierwsi święci prawosławni na Litwie. W programie zwiedzania był także Klasztor Bazylianów – tam był więziony Adam Mickiewicz oraz Uniwersytet Wileński, gdzie Adam Mickiewicz studiował. Po wszystkich tych miejscach przewodnikiem był ppor. w rez. dr Ryszard Stefaniak.

Jednym z ważniejszych punktów programu była wizyta w Muzeum Ofiar Ludobójstwa (lit. Genocido muziejus aukų) w Wilnie, które zostało utworzone w 1992 przez Ministerstwo Kultury Litwy, na wniosek Związku Więźniów Politycznych i Deportowanych. W 1997 przekazano go Centrum Badania Ludobójstwa i Ruchu Oporu Mieszkańców Litwy. Muzeum mieści się w dawnej siedzibie Gestapo, NKWD/KGB naprzeciwko pl. Łukiskiego (Lukiškių aikštė), dlatego potocznie określany jest jako Muzeum KGB. Zadaniem muzeum jest gromadzenie i eksponowanie dokumentów odnoszących się do 50-letniej okupacji Litwy przez ZSRR, litewskiego ruchu oporu jak i ofiarom aresztowań, deportacji i egzekucji, które miały miejsce w tym okresie. Budynek był miejscem zbrodni dokonanych na przedstawicielach wszystkich narodowości zamieszkujących Wileńszczyznę. W piwnicy więzienia, w latach 1944 -1960 zostało straconych ponad 1000 więźniów, w tym około 1/3 za udział w walce zbrojnej z ZSRR. Większość ciał pochowano w parku dworu w Tuskulanach (Tuskulėnų dvaras), który po odbudowie został przeznaczony na oddział Muzeum Ofiar Ludobójstwa.

Nie zapominano także o Trokach, gdzie zwiedzono zamek, który jest położony na jeziorze Galwe. Obiekt jest w znacznym stopniu rekonstrukcją z 2 poł. XX wieku. Zamek został wzniesiony w XIV–XV w. przez wielkiego księcia litewskiego Kiejstuta i jego syna Witolda, który w 1430 zmarł na zamku. Troki były w tym okresie ważnym ośrodkiem Wielkiego Księstwa Litewskiego. Począwszy od XVII w. zamek popadał w ruinę. Przed II wojną światową polscy historycy sztuki rozpoczęli zabezpieczanie obiektu, a w latach 1951–1961 zostały w nim podjęte prace rekonstrukcyjne, które nadały mu obecny kształt. Zamek jest dziś ważną atrakcją turystyczną Litwy.

Artur Wojciechowski

Foto: Jacek Maduzia