Członkowie Okręgu Lubelskiego ZOR RP uczestnikami i prelegentami konferencji „Śladami Wyklętych” w Muzeum Zamoyskich w Kozłówce (Woj. Lubelskie)

28 lutego 2026 r., w Muzeum Zamoyskich w Kozłówce, odbyło się wydarzenie pod nazwą „Śladami Wyklętych”, na którym obecni byli przedstawiciele Okręgu Lubelskiego Związku Oficerów Rezerwy Rzeczypospolitej Polskiej.

Okręg Lubelski ZOR RP reprezentowali: Lech Marczak – wiceprezes Okręgu, kpt. w st. spocz. Ryszard Gołąb, kpr. w st. spocz. Waldemar Mańko, Wojciech Szynkora, Grzegorz Brzezina.

Uroczystość rozpoczęła się na dziedzińcu Pałacu Zamoyskich w Kozłówce, gdzie zaprezentowano wystawę pt. „Podziemie niepodległościowe na Lubelszczyźnie po 1944 roku”. Słowo wprowadzające do ekspozycji wygłosił dr Robert Derewenda – Dyrektor Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Lublinie.

Po otwarciu wystawy uczestnicy udali się do Teatralni, gdzie rozpoczęła się część konferencyjna. Konferencję otworzyli Andrzej Pruszkowski – Dyrektor Muzeum Zamoyskich w Kozłówce oraz Dorota Gadzała – Dyrektor Muzeum Ziemi Lubartowskiej. Całość poprowadził pracownik Muzeum Zamoyskich dr Konrad Majchrzyk. Program konferencji składał się z dwóch wykładów dr. Piotra Gawryszczaka, poświęconych postaciom Zdzisława Brońskiego ps. „Uskok” i Józefa Szymuli ps. „Jordan” oraz projekcji filmu pt. „Ostatnie echa „Uskoka”” autorstwa Maksymiliana Bednarza, będącego zapisem wspomnień Heleny Jabłońskiej ps. „Niusia” – ostatniej żyjącej żołnierz oddziału kpt. Zdzisława Brońskiego. Przed projekcją autor przedstawił bardzo ciekawe wprowadzenie dotyczące okoliczności powstania filmu.

Ważnym elementem wydarzenia były także świadectwa rodzinne oraz relacje potomków osób związanych z powojennym podziemiem niepodległościowym, wnoszące perspektywę biograficzną i uzupełniające przekaz historyczny: Mirosławy Kusyk – wnuczki Józefa Szymuli, Wojciecha Szynkory – kuzyna Heleny Jabłońskiej oraz Lecha Marczaka, którego przodkowie walczyli zarówno w powstaniu styczniowym jak i w II Wojnie Światowej.

Podsumowaniem wydarzenia był koncert młodzieży: Lilianny Nogieć i Martyny Liśkiewicz – stypendystek Województwa Lubelskiego, oraz wieczór poezji w wykonaniu Zygmunta Marka Miszczaka – działacza opozycji antykomunistycznej w okresie PRL.

Tekst: Janusz Rzepka

Foto: Muzeum Ziemi Lubartowskiej